Det evinnelege jaget

Dette er ein kommentar. Kommentaren gir uttrykk for skribenten si meining.
Artikkelen har stått på trykk i Kondis nr. 2–2026.

Tanken slo meg første gong ein vinter for fem-seks år sia. Laurdagane brukte ein kamerat og eg å dra til ulike fine startpunkt for å gå nokså lange turar på ski. Han eg gjekk med, var hakket kvassare enn meg i løypa, og ofte dukka han òg opp med «lurium» under skiene slik at det heller ikkje var berre berre å gli han inn i unnabakkane. Sjølv om det i utgangspunktet dreidde seg om rolege langturar, vart det fort både sone to og tre for den av oss som sleit mest.

På ein av turane jobba vi oss jamt og trutt opp ei lang stigning i Romeriksåsen, eit stykke etter starten på Brovoll. I ein av bakkane tok vi att eit eldre par som gjekk heilt sakte framføre oss. Ja, før vi passerte dei, la dei til og med inn ein liten pause, snudde seg og såg utover det vakre landskapet.

Og tanken slo meg, midt i all pesinga: «Eg gled meg til eg blir så gammal at eg berre kan gå ein helt roleg tur på ski. Labbe opp bakkane, stanse og sjå, ta akkurat den tida eg treng på komma dit eg skal.»

Men eg hasta vidare, livredd for å miste bakskiene til han vi kan kalle Eirik, som òg er det eigentlege namnet hans. To timar seinare var vi tilbake ved den sølvgrå Volvoen hans, skikkeleg gjennomslitne, men òg høgstemde og glade. Vi hadde hatt ein hard og herleg tur.

Boblejakke

No fem år seinare har eg enno ikkje kommi i gang med labbeskigåing med innlagte pausar i bakkane. Sjølv om det framleis kan freiste, sjølv om det på ingen måte blir lettare å halde drivet – verken oppover eller nedover.

Eg veit eg ikkje har noko eg skal rekke. Verken Birken eller veteran-NM står på køyreplanen, men det sit langt inne å ta det heilt med ro. Denne vinteren har eg kunna skylda på at det har vori så kaldt at enten har eg måtta gå fort eller teki på boblejakke. Og ein har jo ikkje boblejakke på når ein skal gå på ski.

Kanskje er det ein gammal vane som ikkje er så lett å bli kvitt. Ein slags fysiskmental tvang. Iallfall ei kjensle av at det blir litt for tamt å gjera som naboen i blokka, han som dreg ut i grålysninga og kjem knusketørr på ryggen tilbake like før det blir mørkt. Sjølv om eg kan gjera det same når eg går vårleg kyststitur med veslebror Terje.

Om artikkelforfatteren

Runar Gilberg (f. 1965) er redaktør for bladet Kondis. Han har hovedfag fra Norges idrettshøgskole og har i en årrekke vært trener i Sportsklubben Vidar. Gilberg har vært med og arrangere Rallarvegsløpet, og han har sjøl løpt alt fra 800 m til ultraløp med 2.28.37 som bestetid på maraton.

Ultraønske

Eg hugsar at ultrageneral Per Lind, som ikkje lenger er mellom oss, fortalte at da han sprang det ca. 1000 km lange ultraløpet Sydney – Melbourne, så hadde han på sitt mest slitne undervegs ønskt at ein bil skulle komma borti han akkurat så mykje at han vart teken ut av løpet. At det var fullt mogleg å gi seg utan å bli påkøyrd, slo han ikkje.

Ein gong sprang eg Frognerpark-etappen i Holmenkollstafetten medan etappen enda slutta med ein bratt bakke opp Nordraaks gate. Alt for sliten og alt for stiv såg eg ein trikk komma inn frå høgre like før eg skulle byrje på bakken. Tanken kom til meg: «Eg vonar trikken ikkje vil stanse slik at eg blir tvungen til å vente til den har passert.»

Men trikken stansa i god tid, og eg stansa ikkje for å få den pausen eg lengta etter. På stive stokkar jaga eg vidare mot han som venta i vekslingsfeltet.

Utan tidtaking Ei eg kjenner er med på OBIK-karusellen i Holmenkollen i klassen utan tidtaking. Ho tek det som ein tur og synest det er kjekt å vera med. Godt mogleg legg ho inn ein stans og ser ut mot fjorden i skinet frå byen.

Ein gong skal eg gjera det same – om eg framleis tør å renne ned dei bratte bakkane. Og før den tid skal eg ha øvd på det på trening. Eg skal gå ein lang skitur, kledd i varme klede. Eg skal leggje inn pausar før eg treng det, og snu meg og kike ut i stigninga etter Kikut.

Men enn så lenge får det gode labbelivet vente. Det blir iallfall ikkje i dag – slik Bjørn Gjerde uttrykte det etter at han brakk lårbeinet 800 m frå mål på ein 100 km i Bergen:

Etter eit beinbrot (Basert på «Etter ein rangel» av Jakob Sande)

I morgon vil eg byrja på eit nytt og betre liv, trur eg.
Eg skal slutta springa ultraløp så eg må sprettast opp med kniv, trur eg.
Eg skal slutta springa maraton i aust og vest og nord,
og heller sitja i ein sofa med beina på eit bord, trur eg. 

No skal ingen meir få sjå meg til kvar ei døgnets tid, trur eg.
Koma farande på trening på sykkel, bein og ski, trur eg.
Eg skal liggja der og lata meg, og la dei andre driva på.
Dei får no berre springa, men eg vil knapt nok gå, trur eg.

 Alle løparar eg kjenner, skal eg sky som eld og glør, trur eg.
Og prøva prata litt om vêret når dei om forma spør, trur eg.
Eg skal sitja i min godstol og sjå på fjernsyn helga lang,
og berre mimra litevetta om dei løpa som eg sprang, trur eg.

Ja, i morgon vil eg byrja på det lette liv som sagt, trur eg.
Og ta striden opp mot freistaren som går kledd i treningsdrakt, trur eg.
Men i dag lyt det få vera, for eg er så spøkje sprek,
at eg mest må sanka meg eit par mil til før eg kvelden tek, trur eg.